“Procesautomatisering bestond van oudsher uit geïsoleerde eilandjes”, legt Niggebrugge uit. “Die apparatuur gaat vaak veel langer mee dan reguliere IT-apparatuur.  zolang dat geïsoleerd blijft functioneren, is dat niet erg, want er is nauwelijks externe dreiging.” Maar bedrijven willen nu AI, cloud en SaaS-oplossingen gebruiken. “Dus worden productieomgevingen connected. Ze moeten communiceren met de buitenwereld, maar worden daarmee ook direct blootgesteld.”

Ook wettelijk gelden strengere eisen. “In de nieuwe Cyberbeveiligingswet (Cbw), die voortkomt uit de NIS2-richtlijn, maar ook in de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) is compliance belangrijk”, zegt Niggebrugge. “Ondernemingen kunnen tot twee procent van de omzet aan boetes krijgen. Er kan zelfs persoonlijke bestuurdersaansprakelijkheid zijn als de juiste risicoanalyses niet zijn gedaan. IT raakt de bedrijfsvoering inmiddels rechtstreeks.”

Toch stellen directies IT-investeringen vaak uit vanwege de aanschafkosten. Niggebrugge rekent de werkelijke kosten van stilstand liever concreet voor. “We hadden een discussie bij een bedrijf dat wilde besparen op IT- infrastructuur. Ik vroeg: weet je wat het kost als je een halve dag niet kunt produceren? Ze hadden geen idee. Op de achterkant van een bierviltje rekenden we het uit: de besparing was een ton, de schade bij een halve dag stilstand een half miljoen euro. Dan is die som snel gemaakt.”

De winst zit niet alleen in het voorkomen van schade, benadrukt Niggebrugge. Bedrijven die architectuur- en datagedreven werken zien eerder waar marges weglekken en waar processen vastlopen. AI kan helpen om met hetzelfde team meer werk te verzetten, juist nu personeel schaars is. Tegelijk dwingt de Cbw bedrijven om risico’s structureel in kaart te brengen. Wie dat combineert met beter inzicht in data, kan gerichter beslissen waar geld en capaciteit nodig zijn.

Daarom ziet Niggebrugge architectuur- en datagedreven werken als een directieverantwoordelijkheid. De Cbw legt daar juridisch extra druk op, maar voor hem zit de belangrijkste reden in de bedrijfsvoering. Wie zijn data en systemen op orde heeft, kan eerder bijsturen en voorkomt dat beslissingen worden genomen op basis van aannames.

Volgens Niggebrugge moet je beginnen bij de basis. “Je bouwt een huis niet vanaf het dak. Je begint bij defundering. Als je dat voor elkaar hebt, kun je een stabiel huis bouwen. In de IT werkt dat precies hetzelfde.”